Bir kozmetik ürünü satın alırken çoğumuz ambalajın arkasına pek bakmayız. Oysa orada yer alan bilgiler, ürünün mevzuata uygun şekilde piyasaya sunulup sunulmadığına dair önemli ipuçları verir. Bu rehberde Türkiye'de kozmetik ürün bildiriminin ne olduğunu ve aileler için neden önemli olduğunu sade bir dille anlatıyoruz.
Kozmetik ürün nedir?
Kozmetik ürün; cildin, saçın, tırnakların, dudakların ya da dişlerin ve ağız boşluğunun dış yüzeyine uygulanarak temizlemek, koku vermek, görünümü değiştirmek, korumak ya da iyi durumda tutmak amacıyla kullanılan ürünlerdir. Krem, balm, şampuan, tonik ve saç spreyi bu gruba girer.
Bir ürünün hastalığı tedavi ettiği ya da önlediği iddiası taşıması onu kozmetik kapsamından çıkarabilir. Benzer şekilde böcekleri uzaklaştırma amacı taşıyan ürünler de farklı (biyosidal ürün) mevzuatın konusu olabilir. Bu yüzden kozmetik ürün etiketlerinde tedavi iddiası bulunmamalıdır.
Ürün bildirimi ne demek?
Türkiye'de kozmetik ürünler, piyasaya sunulmadan önce Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu'nun (TİTCK) yürüttüğü sisteme bildirilir. Bildirim; ürünün adı, kategorisi, sorumlu kişi bilgileri ve içerik gibi bilgileri kapsar.
Önemli bir ayrım: Bildirim, bir "onay" ya da "ruhsat" değildir. Kozmetik ürünlerin güvenliliğinden piyasaya arz eden sorumlu kişi sorumludur. Kurum ise piyasa gözetimi ve denetimi yoluyla ürünleri kontrol eder.
Sorumlu kişi kimdir?
Her kozmetik ürünün, ürünün mevzuata uygunluğundan sorumlu bir "sorumlu kişisi" vardır. Bu genellikle üretici ya da ithalatçı firmadır. Sorumlu kişi; ürünün güvenlilik değerlendirmesini yaptırmak, ürün bilgi dosyasını hazır tutmak ve etiket bilgilerinin doğru olmasını sağlamakla yükümlüdür.
Etikette olması gereken bilgiler
Kozmetik ürün etiketlerinde genel olarak şu bilgiler yer alır:
- Sorumlu kişinin adı ve adresi
- Ürünün miktarı (gram ya da mililitre)
- Son kullanma tarihi ya da açıldıktan sonra kullanım süresi (PAO sembolü)
- Kullanım uyarıları
- Seri ya da parti numarası
- Ürünün işlevi (açık değilse)
- İçerik listesi
Aileler için kısa kontrol listesi
- Etikette Türkçe kullanım talimatı ve uyarılar var mı?
- Sorumlu firma adı ve adresi yazıyor mu?
- İçerik listesi okunabilir mi?
- Son kullanma tarihi ya da PAO sembolü var mı?
- Etikette "tedavi eder", "iyileştirir" gibi kozmetiğe uygun olmayan iddialar var mı?
Son maddeye özellikle dikkat edin: Kozmetik bir ürün sağlık iddiası taşımamalıdır. Sağlık sorunları için ürün değil, hekim tavsiyesi esas alınmalıdır.
Satıcıya sorabileceğiniz sorular
- Ürünün sorumlu kişisi kim?
- Ürün bildirimi yapıldı mı?
- İçerik listesinin tamamını paylaşabilir misiniz?
DrTessia ürünleri hakkında bu sorularınızı iletişim sayfamızdan bize iletebilirsiniz. Etiket okumayla ilgili diğer ipuçları için "%100 doğal" ne demek? yazımıza da göz atabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Bildirimi yapılmış ürün "onaylı" mıdır?
Hayır. Bildirim bir onay ya da ruhsat değildir; ürünün güvenliliğinden sorumlu kişi sorumludur. Kurum, piyasa gözetimi ve denetimiyle uygunluğu kontrol eder.
Kozmetik ürün "tedavi eder" diyebilir mi?
Hayır. Tedavi ya da hastalık önleme iddiası kozmetik ürünlerin tanımına uymaz.
İnternetten alınan kozmetik ürünlerde neye dikkat edilmeli?
Satıcının şirket bilgileri, ürünün Türkçe etiketi, içerik listesi ve iade koşulları açıkça belirtilmiş olmalıdır.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ya da tedavi yerine geçmez. Çocuğunuz, gebelik ya da emzirme dönemiyle ilgili sağlık sorularınız için hekiminize danışın.
